“Mehnat” bo`limida iqtisodiy faol aholi soni; asosiy ish joyi, jinsi, yosh toifalari va ta`lim darajasi bo`yicha iqtisodiyotning formal (rasmiy) sektorida band bo`lganlar; iqtisodiyot tarmoqlari bo`yicha band bo`lganlar; hududlar kesimida iqtisodiyotning rasmiy sektorida mehnat qilayotganlar soni; alohida tarmoqlarda mehnat sharoitlari va jarohatlanish darajasi to`g`risidagi gender jihatidagi statistik ma`lumotlar keltirilgan.
     Ko`rsatilgan ma`lumotlar davlat statistika hisobotlari materiallaridan olingan.
     Aholini iqtisodiy faollik bo`yicha tasniflashda Xalqaro mehnat tashkiloti (XMT) va Mehnat statistiklarining xalqaro konferentsiyasi Rezolyutsiyalari tavsiyalariga javob beradigan tushuncha va ta`riflardan foydalanildi.
     Iqtisodiy faol aholi – bu aholining aholi iqtisodiy faolligini o`lchash uchun belgilangan yoshga to`lgan, ko`rilayotgan davrda tovar va xizmatlar ishlab chiqarish uchun ish kuchi taklifini ta`minlovchi qismidir.
     O`zbekiston Respublikasida mehnatga layoqatlilik erkaklar uchun 16 dan 59 yoshgacha, ayollar uchun – 16 dan 54 yoshgacha deb belgilangan.
     Iqtisodiy faol aholi soniga iqtisodiy faoliyatda band bo`lgan va ishsiz shaxslar kiritiladi.
     Iqtisodiyotda band bo`lganlarga ko`rib chiqilayotgan davrda:
   - yollanib haq to`lanadigan ishni, shuningdek yollanma ishchilarni jalb qilib yoki jalb qilmasdan yollanmay daromad keltiradigan ishni bajargan;
     - bemorligi yoki jarohatlanganligi, bemor shaxslarga qaragani, har yillik mehnat ta`tili yoki dam olish kunlari, kompensatsiya ta`tili yoki ortiqcha dam olish kunlari, ortiqcha ishlangan yoki bayram (dam olish) kunlari ishlangan vaqtni qoplash, maxsus jadvalga ko`ra ishlaganligi, zaxirada bo`lganligi, homiladorlik, tug`ish va bolani parvarish qilish bo`yicha qonun bilan belgilangan ta`tilda bo`lganligi, ta`lim olayotganligi, ish joyidan tashqarida qayta tayyorlanayotganligi, o`quv ta`tili, ma`muriyat tashabbusi bilan haq to`lanadigan yoki haq to`lanmaydigan ta`til sababli va boshqa shu kabi sabablarga ko`ra vaqtinchalik ishga kelmagan;
     - oilaviy tadbirkorlikda ko`maklashuvchi a`zolar sifatida ish bajargan;
     - yoshi 16 ga to`lgan va undan katta bo`lgan ayollar va erkaklar hamda undan yosh bo`lgan shaxslar kiradi.
      Band bo`lganlarga, shuningdek, uy xo`jaligida ham sotish, ham uy xo`jaligi tomonidan iste`mol qilish uchun (bunday iste`mol uy xo`jaligining umumiy iste`moliga katta hissa qo`shgan holda) moddiy boylik yoki xizmatlar ishlab chiqarish, tovar va xizmatlar ishlab chiqarish ishlarida band bo`lganlar kiradi.
     Ishsizlarga, Xalqaro mehnat tashkiloti (XMT) standartlariga muvofiq iqtisodiy faol aholini o`lchash uchun belgilangan yoshga to`lgan va shu vaqtning o`zida ko`rib chiqilayotgan davrda quyidagi toifalarga mos kelgan shaxslar kiradi:
     - ishga (daromadli mashg`ulotga) ega bo`lmagan;
   - ish izlash bilan mashg`ullar, ya`ni davlat yoki tijorat bandlik xizmatiga murojaat qilayotganlar, e`lonlardan foydalanayotgan yoki ularni matbuotda chop etayotganlar, bevosita korxona ma`muriyatiga (ish beruvchiga) murojaat qilayotganlar, shaxsiy aloqalardan foydalanayotgan yoki o`z ishini tashkil etishga harakat qilayotganlar;
     - ishga chiqishga tayyorgarlik ko`rayotganlar.
     O`quvchilar, talabalar, pensionerlar va nogironlar ish izlayotgan yoki ishga chiqishga tayyorgarlik ko`rayotgan bo`lsa, ishsizlar sifatida hisobga olinadi.
     O`zbekiston Respublikasining bandlik to`g`risidagi qonunchilik normalariga muvofiq ishsizlar sonini aniqlash bo`yicha yondashuvlarda xalqaro amaliyotdan ayrim farqlar mavjud.
     O`zbekiston Respublikasida “Bandlik to`g`risida”gi Qonunga (1998 y.) muvofiq quyidagi fuqarolar ishsiz deb e`tirof qilinmaydi:
     - 16 yoshga to`lmaganlar;
     - keksaligi (yoshi) bo`yicha, shu jumladan muddatdan avval, xizmat muddati uchun mehnat pensiyasi olayotganlar;
     - ishsiz sifatida ro`yxatga olish tartibini buzganlar.
     Mehnat organlarida ro`yxatga olingan ishsizlarga 16 yoshdan va pensiya ta`minoti huquqini olish yoshigacha bo`lgan, ishga va ish haqi (mehnat daromadi)ga ega bo`lmagan, mahalliy mehnat organlarida ish izlayotgan, mehnat qilishga tayyor, kasbiy tayyorgarlik va qayta tayyorgarlikni o`tishga, malaka oshirishga tayyor shaxslar sifatida ro`yxatga olingan mehnatga layoqatli shaxslar kiradi.
   Ishga joylashishga muhtoj shaxslarga O`zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 24.05.2007 yildagi 106-sonli “Ishga joylashtirishga muhtoj mehnat bilan band bo`lmagan aholini hisobga olish metodikasini takomillashtirish to`g`risida”gi qaroriga muvofiq ishsiz shaxslar, ya`ni yollanib yoki o`z korxonasida ishlamagan, yollanma mehnat yoki o`z korxonasida ishlashga tayyor bo`lgan, ya`ni yollanma mehnat yoki o`z korxonasidagi mehnatni izlashga aniq harakat qilgan shaxslar hamda mahalliy mehnat organlarida ish izlayotgan shaxslar sifatida ro`yxatga olinmagan shaxslar kiradi.
     Mehnat organlarida rasman ishsiz deb e`tirof etilgan ishsizlar soni to`g`risidagi axborot O`zbekiston Respublikasi Mehnat va aholini ijtimoiy muhofaza qilish vazirligi tomonidan ishlab chiqiladi. Ishga joylashishga muhtoj bo`lgan shaxslar to`g`risidagi ma`lumotlar O`zbekiston Respublikasi Mehnat va aholini ijtimoiy muhofaza qilish vazirligi tomonidan uy xo`jaliklarini mehnat va bandlik masalalari bo`yicha olib boriladigan o`rganishlar natijalariga ko`ra aniqlanadi.
       Ishsizlik darajasi – bu ishsizlar sonining iqtisodiy faol aholi sonidagi foizlarda hisoblangan ulushi.
     Rasman ro`yxatga olingan ishsizlik darajasi – rasman ro`yxatga olingan ishsizlar sonining iqtisodiy faol aholi sonidagi foizlarda hisoblangan ulushi.
     Iqtisodiy faollik darajasi iqtisodiy faol aholining tegishli yoshdagi aholining umumiy sonidagi foizlarda hisoblangan ulushi sifatida aniqlanadi.
     Bandlik darajasi band bo`lgan aholining tegishli yoshdagi aholining umumiy sonidagi foizlarda hisoblangan ulushisifatida aniqlanadi.
     Iqtisodiy faol bo`lmagan aholi – aholining iqtisodiy faolligini o`lchash uchun belgilangan yoshga to`lgan, ko`rib chiqilayotgan davr mobaynida iqtisodiyotda band bo`lgan yoki ishsiz deb hisoblanmaydigan shaxslar. Ular tarkibiga quyidagi toifalar kiradi:
   - kunduzgi ta`lim muassasalarida (shu jumladan kunduzgi doktorantura) ta`lim olayotgan o`quvchi va talabalar, tinglovchi va kursantlar;
   - keksalik bo`yicha va imtiyozli ravishda pensiya olayotgan, shuningdek, pensiya yoshiga to`lgan chog`ida boquvchisini yo`qotganlik uchun nafaqa olayotgan shaxslar;
     - nogironlik bo`yicha pensiya olayotgan shaxslar;
     - uy xo`jaligini yuritish, farzandlarni tarbiyalash, bemor qarindoshlarga qarash va hokazolar bilan mashg`ul shaxslar;
     - ish topishga umidini yo`qotganlar, ya`ni ishga ega bo`lishning barcha imkoniyatlaridan foydalanib ish izlashni to`xtatganlar, ammo ishlashga layoqatli va tayyor shaxslar;
     - daromad manbaidan qat`i nazar mehnat qilishga muhtoj bo`lmagan shaxslar.
     Ishlab chiqarishda jabrlanganlar – bu ishchining vaqtincha yoki uzoq muddatga mehnat qilish qobiliyatini yo`qotishiga, yoki uning o`limiga olib kelgan hamda ishchi tomonidan tashkilot hududi yoki undan tashqarida o`z mehnat majburiyatlarini (ishlarini) bajarish hamda uning ishga kelish yoki ishdan qaytish vaqtida, tashkilot tomonidan taqdim etilgan transportda ro`y bergan baxtsiz hodisalar oqibatida jabr ko`rgan shaxslar.